Bronnen


Op deze pagina vindt u oorspronkelijke documenten in getranscribeerde vorm. Voor gedrukte bronnen wordt verwezen naar de rubriek 'Artikelen'.
Doorklikken naar de documenten wordt aangegeven met


Bestuur en beheer

Bestuursreglement van Nederweert (1722)

Inhoud: Het Hof van Gelderland in Roermond stelt vast hoe de regering samengesteld is en op welke wijze de zeven gecommitteerden daarvoor gekozen worden. De taken van regering, burgemeester en renteniermeesters worden aangeduid. Regels voor de het incasseren van de belastingen en schuldenaren en voor de burgemeestersrekening worden gegeven. Voorts voor het aangaan van leningen. Het loon van de burgemeester wordt vastgesteld.

Bestuursreglement van Weert (1740).

Inhoud: De Grote Raad van Mechelen stelt een reglement vast om de geschillen tussen stad en buitenie van Weert te beëindigen. De scheiding van 1583 tussen stad en buitenie wordt formeel opgeheven, maar er bleven twee financiële administraties bestaan. De financiële taken van binnen- en buitenburgemeester werden vastgelegd; een regeling van de schulden van voor en na 1583 eveneens. De benoeming en/of verkiezing tot schepen , gekorene, armenmeesters en kerkmeester werd gewijzigd. Regels werden gegeven voor brouwers en voor bier- en ander accijnzen. Voorts voor het voeren van processen.

Bestuursreglement van Wessem (1786).

Inhoud: Het Hof van Gelderland in Roermond stelt vast op welke wijze de gemeenterekeningen door de burgemeester en de schatbeurder opgesteld dienen te worden en aan welke regels de betalingen, opdrachten, verkopen en verpachtingen moeten voldoen. Extra aandacht wordt besteed aan het werken op de batten of de oeverbescherming en de kosten daarvan. Een renteboek moet voortaan gebruikt worden, waarin alle obligaties geregistreerd staan.


 

Rentmeestersrekening van Weert (Over- en Nederweert) en de voogdij van Thorn 
lopende van 22 februari 1498 - 22 februari 1499.

Rentmeestersrekening van Weert (Over- en Nederweert) en de voogdij van Thorn
lopende van 22 februari
1499 - 22 februari 1500.

Rentmeestersrekening van Weert (Over- en Nederweert) en de voogdij van Thorn 
lopende van 22 februari 1500 - 22 februari 1501.

Inhoud: Het betreft hier de oudst bekende  rentmeestersrekeningen van heerlijke inkomsten en uitgaven betreffende de uitheems-Gelderse lenen Weert en de voogdij van Thorn opgemaakt voor de graven van Horn.
Er bestaat weliswaar nog een oudere rentmeestersrekening van het Land van Horn uit 1442. Hiervan is slechts het laatste katern bewaard gebleven. In deze rekening zijn enkele heerlijke inkomsten en uitgaven betreffende Over- en Nederweert opgenomen. Zie hiervoor naar het artikel van W. van de Boel dat op deze website is te vinden onder de knop 'Artikelen', rubriek 'De Hornes, graven van Horn, heren van Weert en Wessem en hun erfgoed', en naar het boek van Taede Klaversma, uitgegeven door de Stichting Historisch Onderzoek Weert.
 

Denombrement van de heerlijke rechten van Weert, Nederweert en Wessem [1756/1757].

Inhoud: Betreft een bijna volledige opsomming van rechten op de heerlijkheden Weert, Nederweert en Wessem.

Voor een uitvoerige beschrijving van de rechten en de de betekenis van de diverse begrippen verwijzen wij u naar de artikelen: Emile Haanen, 'De heerlijkheden Weert en Nederweert en de verkoop van 1781' (klik hier) en Emile Haanen, 'De heerlijke rechten van Wessem in de achttiende eeuw. Een aanvulling' (klik hier).
Een compleet overzicht van de opbrengsten en uitgaven van alle heerlijke rechten wordt exact in een rentmeestersrekening verantwoord. Zie naar het brondocument wat hierna komt of klik hier.

Rentmeestersrekening van Weert, Nederweert en Wessem lopende van 1 januari 1769 - 31 december 1769

Inhoud: De rekening over 1769 betreft de laatste rekening die door F.J. Costerius, rentmeester van de domeinen Weert, Nederweert en Wessem, bij de Grote Raad van Mechelen is gedeponeerd. De inkomsten uit deze drie heerlijkhedenen waren in de periode 1686 - 1771 geconfisqueerd. Er zijn vooralsnog geen latere rekeningen uit andere archieven bekend..

Scholtambtsrekeningen van Weert over de jaren 1748 - 1753, lopende jaarlijks van 29 januari - 29 januari.

Inhoud: Zes gebundelde rekeningen die door B.J. Costerius, scholtis van Weert,  bij de Grote Raad van Mechelen zijn gedeponeerd in mei 1757 als gevolg van beslaglegging op alle heerlijke inkomsten. Het scholtisambt is constant zwaar verliesgevend voor de heer; de uitgaven zijn zeven keer hoger dan de inkomsten, veroorzaakt door één post: het tractement van de scholtis.
 

Scholtambtsrekening van Weert lopende van 1 januari 1768 – 31 december 1768

Inhoud: De rekening over 1768 betreft de laatste rekening die door F.J. Costerius, scholtis van Weert, bij de Grote Raad van Mechelen is gedeponeerd als gevolg van beslaglegging op alle heerlijke inkomsten. Deze rekening is de laatst bekende.

Rekeningen van het scholtambt van Nederweert en van de leenzaal van Weert, Nederweert en Wessem
lopende van 2 mei 1748 - 26 maart 1759

Inhoud: Drie gebundelde rekeningen van B.J. Costerius, scholtis van Nederweert en tevens stadhouder van de leenzaal van Weert, Nederweert en Wessem, die bij de Grote Raad van Mechelen werden gedeponeerd als gevolg van beslaglegging op alle heerlijke inkomsten. De rekeningen, die zesjaarlijks en tweejaarlijks, worden opgemaakt, eindigen op de sterfdag van B.J. Costerius. Einde van het boekjaar is normaal op 2 mei. Bij alle rekeningen overtreffen de uitgaven verre de inkomsten.

Rekening van het scholtambt van Nederweert en van de leenzaal van Weert, Nederweert en Wessem
lopende van 1 januari 1764 – 31 december 1768

Inhoud: Deze vijfjaarlijkse rekening is de laatste rekening die door F.J. Costerius, scholtis van Nederweert en tevens stadhouder van de leenzaal van Weert, Nederweert en Wessem, bij de Grote Raad van Mechelen werd gedeponeerd; dit als gevolg van beslaglegging op alle heerlijke inkomsten. Deze rekening is de laatst bekende.

De laatmiddeleeuwse jurisdicties in het Land van Horn.

Inhoud: Geeft een overzicht van de verdeling van het Land van Horn in Weert en Maasland en de verdere rechterlijke en bestuurlijke onderverdeling; voorts stipt het de leenverhoudingen aan.
 
 

Militaire zaken en Landsverdediging

Het reglement voor de schansen van Keent en Moesel

Inhoud: Betreft het enige volledig bewaard gebleven - in 18e-eeuws afschrift - reglement voor een Weerter schans bestaande uit vijfendertig artikels. Of dit reglement voor de schansen van Keent en Moesel, ook voor andere Weerter schansen gold is niet bekend, wel dat het reglement voor de Kreyelerschans in Nederweert geheel gelijkluidend aan dit was. Het reglement wordt voorafgegaan door een verklaring waarom een schans wordt opgericht. Toegevoegd is een vermoedelijk 18e-eeuws besluit, waarin de nieuwe functies voor de Keenter en Moeseler schans zijn vastgelegd. Opmerkelijk is dat het gehucht Keent, waaronder Moesel valt, het enige gehucht is dat twee schansen telt.

 

Religie, kerken en kloosters Augustines

Lijst van religieuzen in het klooster Maria-Wijngaard te Weert in 1741

Inhoud: Lijst van reguliere kanunnikessen van de Heilige Augustinus in het klooster Maria-Wijngaard te Weert in 1741. Deze kloosterlingen werden vanwege hun habijt ook als Witte Vrouwen aangeduid.

Libri memoriales (1708-1956) van de pastoor van de Sint-Martinusparochie en de pastoor-deken van Weert.

Inhoud: Het betreft een samenvatting van de inhoud van drie boeken. In deze manuscripten hebben de opeenvolgende pastoors en later de pastoor-dekens de meest markante gebeurtenissen van de parochie en het dekenaat aangetekend.
Het dekenaat Weert werd in 1569 opgericht en verdween in 1801. De pastoors van het dekenaat kozen uit hun midden een deken. Vanaf de heroprichting van het dekenaat in 1833 is de pastoor van de Sint-Martinusparochie, qualitate qua deken van Weert.

Terug naar SHOWeert